Da dạng hóa Hiệu quả yếu kém
Tập đoàn Vingroup - VIC (Sàn HOSE).
Cổ tức tiền mặt: 0%.
Vốn chủ sở hữu: 180 ngàn tỷ đồng - Vốn hóa: 1,8 triệu tỷ đồng - Lợi nhuận sau thuế: 15 ngàn tỷ đồng (chiếm 10% vốn chủ sở hữu - 1% so với vốn hóa).
Sự đa dạng hóa ngành nghề một cách tệ hại hơn là một căn bệnh vô cùng phổ biến khi một tập đoàn trở nên quá lớn và kiêu ngạo - tất cả chỉ vì họ thu hút vốn quá dễ dàng. Peter Lynch, tác giả Trên Đỉnh Phố Wall - cựu giám đốc quỹ Fidelity Magellan, từng cảnh báo các nhà đầu tư rằng những công ty kiêu ngạo như trên là loại cổ phiếu nên tránh xa nhất, xét đến số tiền khổng lồ mà họ lãng phí "ném qua cửa sổ" thay vì hoàn trả lại cho cổ đông.
Tại Việt Nam trường hợp kinh điển có quy mô lớn nhất mang tên CTCP Tập đoàn Vingroup (VIC) sa vào căn bệnh trên, lại không có bất kỳ một ai đứng lên nói một tiếng về vấn đề này thay vào đó là những bài báo ca ngợi sáo rỗng dựa trên "kế hoạch vẽ" ra ở tương lai và mức vốn hóa tăng vọt của VIC.
Báo chí là vậy, nhưng tình trạng trên thậm chí còn đang tiêu diệt cả tư duy độc lập của các công ty chứng khoán lớn nhất thị trường.
Như vậy, tại sao VIC là một trường hợp "diworsification" kinh điển?
Thứ 1/ Ngoại trừ mảng căn hộ cao cấp Vinhomes và cho thuê văn phòng VinRetail, tất cả những mảng kinh doanh kém kinh nghiệm khác của VIC như bán lẻ, khu giải trí phức hợp, thương mại điện tử, nông nghiệp đều đang "đốt hàng nghìn tỷ" mỗi quý. Điều này không có nghĩa rằng ban lãnh đạo của VIC kém cỏi – mà do bản chất ROE thấp của ngành và sự thiếu lợi thế cạnh tranh của VIC so với đối thủ.
Thứ 2/ Vingroup đang "sống" trên mô hình đòn bẩy dựa vào mũi nhọn bất động sản lớn đến mức nếu ngành này vào chu kỳ khủng hoảng, thì đủ để đưa công ty vào vực thẳm. Với 10,300 tỷ lợi nhuận từ BĐS đang bù lỗ cho 3 mảng khác, cộng với 60,858 tỷ tiền khách hàng trả trước cho các dự án BĐS mới thấy sự phụ thuộc chu kỳ bất động sản của VIC lớn đến chừng nào.
Thứ 3/ Suất hoàn vốn ROIC vô cùng thấp, chỉ loanh quanh ở mức 2%-3%, thậm chí tệ hơn cả việc bỏ vốn vào ngân hàng. Điều này có thể giải thích do quy mô VIC quá lớn, chi tiêu quá tay vào capex, những dự án kém sinh lời và các thương vụ M&A đắt đỏ.
Mặc cho như vậy, Vingroup vẫn là đơn vị hàng đầu sở hữu những mảnh đất vàng, thương hiệu lớn, top 5 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất VNIndex sở hữu tỷ lệ free float thấp. Điều đó có nghĩa rằng cổ phiếu VIC rất có thể sẽ chưa về giá trị thực sớm chiều được – trừ khi ngành bất động sản rơi vào khủng hoảng bất ngờ hơn dự kiến.
Nói tóm lại, nếu đứng trên góc độ nhà đầu tư giá trị, mức định giá P/B 10 lần -tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu 10% - cổ tức tiền mặt 0% cho một doanh nghiệp quá lớn và cồng kềnh không hề xứng đáng.
Như Quý vị quan sát, giá cổ phiếu VIC được đẩy lên chủ yếu thực hiện các giao dịch trái phiếu, repo để vay tiền chứ không phải đến từ dòng tiền Nhóm 1, Nhóm 2 và Nhóm 3.
Trân trọng,
Bạch Dương
Comments